Woordenboek

AACS

Advanced Access Content System is een kopieer beveiliging voor Blue-ray en AOD (HD-DVD) schijven.

AC-3

Audio Coding layer 3. De codering die gebruikt wordt om Dolby Digital geluid op (koop) DVD's te zetten. Vrijwel alle DVD spelers ondersteunen deze codering.

A-B roll editing

Het monteren van video met twee afspelende recorders (A en B) en één opnemende recorder. De uitdrukking komt oorspronkelijk uit de filmwereld.

AD - DA omzetter

Analoog - digitaal omzetter (converter) is een stukje elektronica dat het analoge signaal omzet in enen en nullen. Een DA omzetter doet het omgekeerde.

AE

Automatic Exposure (Automatische belichting). Een instelling die op heel veel camcorders voorkomt, waarbij alle instellingen automatisch gereed zijn voor gebruik.

AF

Auto Focus (Automatisch scherpstellen). Een systeem in het objectief van de camera die er voor zorgt dat een bepaald deel van wat in de zoeker zichtbaar is scherp in beeld houdt. Meestal in het midden.

Alfa kanaal

Dit is het transparante kanaal in het kleuren schema van video. Het Alfa kanaal kan aan elke kleur toegewezen worden. Alleen die kleur is dan transparant en laat het beeld zien dat daaronder ligt.

Aliasing

De onnauwkeurigheid bij digitale afbeeldingen, waardoor een trapeffect ontstaan bij rondingen en schuine lijnen. Anti-Aliasing is een methode om dit effect te compenseren.

Ampex

Amerikaanse firma die in 1956 de eerste commerciële videorecorder op de markt bracht. De Quadruplex recorder kostte ongeveer 180.000 Euro en werkte met 2 inch (51mm) brede band.

Analoog

Een analoog (beeld of geluid) signaal heeft grafisch gezien een sinusvorm. De groef in een oude grammofoonplaat is zo'n golfvorm.

Anamorfoot

Een voorzetlens voor de camera die het beeld in horizontale richting uitrekt tot, bijvoorbeeld, breedbeeld. Daarmee wordt de volledige resolutie van de beeldchip gebruikt. In moderne camcorders wordt dat elektronisch gedaan.

Anamorphic

Is de term die gebruikt wordt voor de manier waarop breedbeeld video (16:9) opgetekend wordt op een normaal (4:3) formaat. Het wordt toegepast in camcorders en op DVD's.

AOD

Advanced Optical Disk. Een versie van DVD met hoge opslag capaciteit die werkt met een blauwe laser. Gepromoot door Toshiba en NEC. Werkt met MPEG-4 compressie. Kreeg later de naam: HD-DVD. Is sinds begin 2008 niet meer in de handel. Zie ook: Blu Ray Disk.

Artefact

Een meestal door storing ontstane beeldfout.

Aspect ratio

De verhouding horizontaal / verticaal van bijvoorbeeld een videobeeld. De aspect ratio van DV (zie DV) = 720 x 576 pixels. Het kan ook weergegeven worden in een verhoudingsgetal. Bijvoorbeeld 4:3.

Authoring

Bijvoorbeeld: het aanbrengen van een menu voor een film op een DVD. Dit gebeurt vrijwel altijd in een computer, en daar is speciale software voor nodig.

Audio-dub

Toevoegen van extra geluid in een reeds gemonteerde film. Ook het vervangen van bestaand livegeluid door ander geluid.

AVC

Advanced Video Coding standard is de basis codering van MGEG-4.

AVCHD

Advanced Versatile Codec High Definition is een variant van MPEG-4. Wordt als compressie systeem gebruikt in HD camcorders.
Audio Video Compression for High Definition (afkorting volgens Sony) De 'codec' staat ook bekend als H264/AVC of als MPEG-4 Part 10.

AVD

Advanced Versatile Disc is de Chinese versie van de Blu-ray Disc.

AVI

(Microsoft) Audio Video Interleaved. Een manier van digitale opslag van beeld (en geluid), die veel toegepast wordt in computers. Het werd veel toegepast in het analoge tijdperk.

Bars (colorbars)

Patroon van gekleurde stroken voor het begin van een film om de kleur te ijken. Zit vaak in duurdere camcorders en in video montageprogramma's

Batch Capture

Voor het capturen van video in de PC wordt een lijst gemaakt met in- en uitpunten van alle shots. Het capture programma is daarna in staat om automatisch alle shots in de PC te laden. Dit kan alleen met opnamebanden die voorzien zijn van tijdcode, zoals Digital Video.

BD-R en BD-RE

Blu-Ray Disk Recordable is een één maal beschijfbare schijf. De BD-RE schijf kan steeds weer gewist worden en opnieuw beschreven. (ik ben er nog niet achter gekomen wat de afkorting RE betekend)

Beeldstabilisator

Een optisch of elektronisch systeem in de camcorder waarmee handbewegingen worden gecompenseerd.

Bin

Een 'map' waarin files opgeslagen worden in video montageprogramma's

Bitrate

Zie: Datarate.

Blue Ray Disk

Nieuwe norm voor het opnemen van DVD. Capaciteit is 27 Gb. 13 uur video op een schijf met MPEG-2 compressie. Het systeem wordt ondersteund door Philips, Sony, Technics, Panasonic, Pioneer, LG, Samsung, Thomson, Hitachi en Sharp. Ook Blu-ray Disk (BD) genoemd. De blauwe laser heeft een frequentie van 405 nanometer. Zie ook AOD, AVD en EVD.

BlueTooth

Een draadloos communicatie systeem tussen elektronische apparaten. Werkt alleen op korte afstanden tot maximaal enkele tientallen meters.

BNC plug

Professionele plug met bajonetsluiting voor analoog of digitaal videosignaal. De plug wordt gebruikt in combinatie met een coaxkabel.

Boom

'Boom' is een Engels woord, spreek uit: boem. Het is een hengel met daaraan een microfoon die gebruikt wordt bij film- en video opnames.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Brandpuntsafstand

Dit is de afstand vanaf het middelpunt van een lens tot aan het vlak waar het beeld scherp is. Dit getal in mm. staat meestal op het objectief aangegeven. Zoomlenzen hebben een variabele brandpuntsafstand.

Breedbeeld

De verhouding horizontaal - verticaal van een videobeeld van 16 x 9 of nog breder.

Brightness

(Engels) De helderheid van het beeld.

Caddy

Minidisk schijfjes worden met doosje en al in de speler geschoven. Dat doosje heet een caddy. Sommige CD- en DVD-recorders vragen ook om schijven in een caddy.

Camcorder

Een combinatie van de woorden Camera en Recorder, wat de moderne videocamera eigenlijk is. Vroeger waren het twee afzonderlijke apparaten.

Camjo

Een combinatie van Camera en journalist. Dat zijn journalisten van tv-programmma's die er met een camera op uit worden gestuurd om reportages te maken. Dat doen ze dus geheel alleen.

Capture kaart

Een kaart voor in de computer waarmee videosignalen opgenomen kunnen worden op de harde schijf.

CAV

Constant Angular Velocity. Een leesmethode van een DVD schijf waarbij de leessnelheid toeneemt van binnen naar buiten op de schijf. De tijd voor één rondje blijft daarbij gelijk. Zie ook CLV.

CBR

Constante BitRate. Een DVD kan gebrand worden met een constante bitrate, zoals in DVD branders, of in Variabele BitRate (VBR) zoals op professioneel gemaakte DVD's vaak gebeurd.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

CCD (beeldchip)

Charge Coupled Device is de beeldchip in een videocamera. De afmeting van een CCD wordt aangegeven met de diagonaal van het beeld in inches. Bijvoorbeeld: een CCD van ¼ inch = 6,35mm rond.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

CD-R

Compact Disc Recordable. Eenmalig beschrijfbare CD. (zie ook CD-RW)

CD-RW

Compact Disc ReWritable. Meermalig beschrijfbare CD. (zie ook CD-R)

Chromatische aberatie

Chromatische aberatie ontstaat waneer licht van verschillende golflengten (kleur) door de lens valt. Het komt dan in verschillende brandpunten terecht. Heldere objekten krijgen hierdoor een blauwachtig randje.

Chrominantie

De informtie over het kleursignaal

Clip

De computerterm voor 'shot'

Close-up

Klein detail wat in beeld gebracht is. Bijvoorbeeld alleen een gezicht

Convertor (groothoek / tele)

Een voorzetlens voor op de camcorder waarmee meer (groothoek) of minder (tele) in beeld gebracht kan worden.

CLV

Constant Linear Velocity. Een leesmethode van een DVD schijf waarbij de leessnelheid gelijk blijft van binnen naar buiten op de schijf. Zie ook CAV.

CNE

Cinema Net Europe is het eerste cinema netwerk ter wereld. Bioscopen die aangesloten zijn op dit netwerk krijgen de films electronisch via kabel aangeleverd. Het is een Nederlands initiatief. De films worden via beamers vertoond.

CMOS (beeldchip)

Complimentary Metal Oxide Semiconductor is een opname chip in de eerste video camara's. Deze chips hadden nogal wat nadelen en werden later vervangen door de CCD chips. Tegenwoordig worden ze weer gebruikt doordat er nieuwe electronica en productie methoden zijn ontstaan die veel van de nadelen hebben ondervangen.

Coax kabel

Eén aderige kabel met een metalen mantel voor hoogfrequente signalen. De kabel is alleen geschikt voor het doel waarvoor hij gemaakt is. Bijvoorbeeld als antennekabel of als videokabel.

Codec

Afkorting van Compressie/Decompressie voor het inpakken (compressie) en uitpakken (decompressie) van beeld- of geluidsdata.

Convergence

Het begrip dat gebruikt wordt voor de combinatie van radio, TV, audio, video, internet en telefoon. De PC die dat kan noemt men een (zie) MCP (Media Center PC).

Compact Flash card

Zie Memory Card.

Composiet signaal

Het samengestelde video signaal waarin het zwart/wit beeld, de kleurinformatie en de stuursignalen zijn ondergebracht. Zie ook: Y/C signaal.

Compressie

Vermindering van de digitale gegevens bij optekenen op een videoband. Bij DV is de compressie 5:1. Compressie wordt toegepast bij video, audio en plaatjes. Er zijn vele tientallen systemen van compressie.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Continuïteit

In elke film zitten een groot aantal continuïteiten in beeld, sfeer, beweging, geluid enz. Als in één scène een shot met zonlicht geplakt wordt aan een shot met regen, dan klopt de continuïteit van het beeld niet. Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Contrast

De verhouding tussen licht en donker in een videobeeld.

CPRM

Content Protection for Recordable Media. Een kopieer beveiliging voor opneembare schijven en banden.

Crew

(Engels) Filmploeg

Cropping

Een methode om de hoeveelheid data van video te verminderen door onzichtbare delen van het beeld weg te laten.

Cross Dissolve

(Engels) Overvloeier. Het beeld van een shot vloeit langzaam over in het volgende shot.

CTL

Control Track Longitudinal. Te vergelijken met de perforatiegaatjes in film. Dit spoor van pulsen zorgt ervoor dat de recorder in de pas blijft lopen. Bij eenvoudige recorders wordt van dit spoor gebruik gemaakt om beelden te tellen.

CTR monitor

Cathode Ray Tube. Monitor (of TV) met een beeldbuis.

Cuts-only

'Harde' overgang tussen twee shots. Deze vorm van montage wordt toegepast bij het monteren van recorder naar recorder.

Datarate

Ook: bitrate. De hoeveelheid data (bytes) per seconden. 8 bits = 1 byte.

DC

Digital Cinema. Een systeem waarmee het mogelijk is (wordt) om bioscoopfilms digitaal via (bv) internet naar de bioscopen in de wereld te verzenden. Deze bioscopen projecteren de films dan via beamers.

DDL

Lichtmeting Door De Lens

Demuxen

Zie 'Multiplexen'

Diafragma

Lensopening. Het diafragma bepaalt de hoeveelheid licht die door het objectief de camcorder in komt. Vroeger was dat een mechanisch onderdeel. In video camcorders wordt het vaak elektronisch geregeld.

Dieptescherpte

Ook Scherptediepte. In de fotografie en filmerij worden deze begrippen ten onrechte door elkaar gebruikt. Het is het deel in het opgenomen beeld wat nog scherp is.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Digitaal

Een analoog (beeld of geluid) signaal heeft grafisch een sinusvorm. Deze sinusvorm wordt in zeer veel stukjes gehakt en elk stukje levert een getal op. Dit getal wordt binair (nullen en enen, is digitaal) opgeslagen.

Digital-8

Digitaal opslagmedium voor camcorders waarbij gebruik wordt gemaakt van Hi-8 cassettes. Het opname signaal is gelijk aan Digital Video (DV). Alleen Sony en Hitachi verkochten daar camcorders voor. Ze zijn sinds 2006 niet meer in de handel.

Digital Natural Motion

Een systeem in 100 Hz TV's van Philips om snelle bewegingen in beeld vloeiender te laten verlopen. Andere merken hebben soortgelijke systemen onder andere namen.

Digital Signage

De combinatie van een PC en een aantal monitoren in bijvoorbeeld ziekenhuizen of andere openbare gebouwen. De monitoren zijn de digitale 'uithangborden' met informatie.

Digitale zoom

Een systeem waarbij een steeds kleiner deel van de beeldchip gebruikt wordt om naar het onderwerp toe te gaan. Dit geeft een sterke verslechtering van de beeldkwaliteit. Zie ook: Zoom

DiGiTenne

DiGiTenne is een samenwerking tussen Nozema, KPN, NOB, NOS en alle commerciële omroepen. Verzorgt digitale radio- en tv-uitzendingen die ontvangen kunnen worden met een speciale TV of radio of met een setop-box met kleine spriet-antenne.

DivX

Compressiesysteem om grote video bestanden kleiner te maken. Het is een variatie op MPEG-4.

DLP

Digital Light Processing. Een beeldsysteem voor videoprojectoren waarbij gebruik gemaakt wordt van spiegeltjes op een chip. Ook wel Digital Micro Mirror (DMM) genoemd. Ontwikkeld door Texas Instruments. DLP heeft een hogere lichtopbrengst dan LCD technologie in projectoren. Zie ook LCD.

DMM

Digital Micro Mirror. Een beeldsysteem voor videoprojectoren waarbij gebruik gemaakt wordt van spiegeltjes op een chip. Zie: DLP.

Dolby

Een ontwikkeling van Dolby laboratories voor ruisonderdrukking van audio opnames en weergave. Er zijn verschillende systemen, aangeduid met een letter achter de naam Dolby.

Dolly

Onderstel op wielen voor onder een statief.

Draaiboek

Een volledig uitgwerkt plan voor het maken van film opnames.

DRC-MF

Digital Reality Creation. Een systeem in Sony breedbeeld-TV's om een scherper beeld te krijgen. Het aantal pixels wordt horizontaal verdubbeld. De gebruiker kan kiezen ook het aantal beeldlijnen te verdubbelen. Dan schakelt de TV wel terug van 100 naar 50 Hz. Philips heeft een soortgelijk systeem. (zie: Pixel Plus)

DRM

Digital Rights Management. Een verzameling technieken die moeten voorkomen dat er een kopie van het medium waar het opstaat, gemaakt kan worden.

DTS

Digital Theater System. Een systeem van Sony om geluid van Sony films op DVD's weer te geven. Het zit in veel DVD spelers, maar wordt vrijwel niet voor DVD's gebruikt.

DV

Digital Video. Het videobeeld wordt gedigitaliseerd op band opgeslagen. Het volledige beeld van 720 x 576 pixels wordt gecomprimeerd tot ongeveer 125 kb. Tezamen met het geluid en de stuurpulsen levert dat een datastroom op van ongeveer 3700 kb/sec.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

DVE

(Engels) Digital Video Effect. Wordt toegpast in montageprogramma's

DVI

Digital Video Interface. LCD-TFT monitoren en beamers beschikken soms over een digitale ingang voor de beeldsignalen. 'Gewone' beeld buizen hebben die aansluiting nooit. Sinds eind 2003 zijn ook sommige DVD spelers uitgerust met een DVI uitgang. Op HD apparatuur zijn ze vaak te vinden. (zie ook HDMI)

DV in - uit

DV en Digital-8 camcorders zijn uitgerust met een speciale digitale uitgang die bij duurdere camcorders ook gebruikt kan worden als ingang. Via de fire wire kabel van deze ingang wordt beeld, geluid en stuursignalen gevoerd. Ook genoemd IEEE-1394 of i-Link (Sony)

DVB-T

Digital Video Broadcasting-Terrestrial. Dat is digitale televisie via landzenders. Op je TV staat dan een klein kastje met een spriet antenne voor de ontvangst van veel zenders. Met een perfecte beeldkwaliteit. Ontvangst, overal. Dus ook op de camping of in een boot. In Nederland heet dit systeem DIGITENNE.

DVCAM

Dit is de professionele uitvoering van DV (Sony). De band loopt iets sneller door de camcorder en de elektronica is wat beter. Er ontstaat daardoor een stabieler beeld met grotere scherpte en betere kleurverzadiging. (zie ook DVCpro)
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

DVCpro

Dit is de professionele uitvoering van DV (Panasonic). De band loopt iets sneller door de camcorder en de elektronica is wat beter. Er ontstaat daardoor een stabieler beeld met grotere scherpte en betere kleurverzadiging. Er bestaat DVCpro-25, DVCpro-50 en DVCpro-100 (voor HD-TV) (zie ook DVCAM)

DVD (recorder)

Digital Versatile Disc. Een optische schijf, even groot als een audio-CD, maar met een opslag capaciteit van minimaal 4700 Mb, waarvan 4370 Mb echt benut kan worden. De DVD schijf kan gebruikt worden voor muziek, video of data.

DVD ram

DVD Random Access Memory schijven kunnen beschreven en weer gewist worden in speciale DVD recorders. Zie ook DVD-R, DVD-RW en DVD+RW

DVD-R

DVD Recordable. Schijfjes die éénmalig beschreven kunnen worden. Zie ook DVD-Ram, DVD-RW en DVD+RW

DVD-RA

DVD Recordable Authoring. Schijfjes die éénmalig beschreven kunnen worden en in professionele studio's als master-CD worden gebruikt. Zie ook DVD-Ram, DVD-RW en DVD+RW

DVD-RG

DVD Recordable General. Schijfjes die éénmalig beschreven kunnen worden. De schijven die wij in de winkel kunnen kopen voor algemeen gebruik. Zie ook DVD-Ram, DVD-RW en DVD+RW

DVD-RW en DVD+RW

DVD Rewritable. Meermalig beschrijfbare DVD schijven. De 'min'-RW heeft een ander protocol dan de 'plus'+RW. Deze laatste is meer compatibel met gewone DVD spelers.

DV-Widget

Een apparaatje (of alleen software) voor het aanbrengen van de DV-in functie in DV camcorders die daarover niet beschikken.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Editor

De man of vrouw die een film monteert. De regisseur zegt wat hij wil, en de Editor doet het. De Editor heeft grote invloed op het eindresultaat.

EDL

Edit Decision List. In een EDL slaan alle namen van de shots, alle In- en Uit punten en alle montage informatie van de film wanneer die gemonteerd wordt op in een computer. Soms kan de EDL gebruikt worden om de videofilm te monteren in een professionele studio.

Encoderen

Encoderen is het omzetten van een digitaal signaal naar een ander. Bijvoorbeeld, van DV (digital Video) naar MPEG (het signaal dat voor DVD's wordt gebruikt)

ENG camera

Electronic News Gathering (Electronisch Nieuws Verzamelen) camera is niets meer of minder dan een professionele camcorder. Zie ook EFP camera.

EFP camera

Electronic Field Production camera (Reportage camera). Dit soort camera's zijn gekoppeld aan een regietafel. Denk aan camera's die ingezet worden bij sportwedstrijden. Het zijn vaak camera's die zowel voor studiowerk als voor ENG (zie ENG) gebruikt kunnen worden.

EPG

Elektronische Programma Gids. Zit onder andere in harddiks recorders en digitale tuners voor TV. Een TV programma gids op je TV scherm dus.

EVD

Enhanced Versatile Disc is de Taiwanese versie van de Blu-ray Disc.

Fire Wire (kabel)

Kabel voor transport van digitale signalen. Zie ook: DV in-uit.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Flying erase head

Draaiende wiskop, waarmee zeer nauwkeurig delen van het video en audio signaal op de band gewist kunnen worden.

Footage

(Spreek uit: Foetetjs) De opgenomen shots zoals ze uit de camera komen.

FPS

Frames Per Second geeft het aantal Frames (beelden) per seconden aan. Voor onze video-camcorders is dat 25 frames/sec.

Framefunctie Canon)

Zie, Progressive Scan

Full HD

Platte TV schermen hebben een bepaalde resolutie. Dat zijn het aantal pixels horizontaal en verticaal. Full High Definition schermen hebben 1920 x 1080 pixels.

Gb

Gigabytes. 1 bit is de kleinste digitale eenheid. 1 of 0. 8 bits = 1 byte. 1000.000.000 bytes = 1 Gigabyte (zie ook kb en Mb)

Glasscreen

Een soort matglas waarmee film overgezet kan worden naar video.

GoP

Group of Pictures. (Groepje van beelden of sequence) In MPEG compressie van videobeelden, wordt steeds één beeld geheel gecomprimeerd (i-frame) en van de volgende beelden wordt alleen de verandering in het i-frame gecomprimeerd (p-frames). Na een aantal beelden wordt weer een i-frame gecomprimeerd.

H.264/AVC

Dit is de 'naam' van de Codec (zie Codec) voor High Definition beeld materiaal. Onder anderen AVCHD. Ook bekend als MPEG-4 Part 10 en MPEG-4 AVC.

HDCP

High-band Digital Constant Protection. Een beveiligings systeem op apparatuur met een DVI of HDMI (zie DVI en HDMI) in/uitgang die het onmogelijk maakt om kopieën te maken.

HDD

Hard Disc Drive. De harde schijf in een computer. Ook ingebouwd in sommige video- en DVD-recorders.

HD-DVD

High Definition - DVD was de tegenhanger van de Blu-Ray Disk (BD). Is sinds begin 2008 niet meer in de handel.

HDMI

High Definition Multimedia Interface is een ingang op televisies en projectoren, speciaal voor hoge resolutie televisie signalen. Minimaal 720 pixels verticaal. Het is de digitale vervanger voor de Scart. In tegenstelling tot DVI is dit signaal ook voor meerkanaals geluid. (zie DVI)

HDMI-1.3

Zie hierboven. HDMI die voldoet aan het 1.3 protocol. De hoogste standaard met een data doorvoer van 340 MHz en 2560 x 1600 pixels.

HD Ready

Een beeldscherm (TV) moet met dit logo voldoen aan: Breedbeeld 16 : 9, verticaal minimaal 720 pixels, Een digitale uitgang (DVI of HDMI) en beelden tot 1080i verticaal kunnen verwerken.

HD Ready 1080p

Een beeldscherm (TV) moet met dit logo voldoen aan: Breedbeeld 16 : 9, verticaal minimaal 1080 pixels, horizontale resolutie minimaal 1920 pixels, Een digitale uitgang (DVI of HDMI) en beelden tot 1080 24p, 50p en 60p kunnen verwerken. (zie ook Full HD)

HDV

High Definition Video. De opvolger van Digital Video (DV). De HDV camcorders van onder anderen Canon en Sony hebben een resolutie van 1440 x 1080 pixels.

HDTV

High Definition TeleVision is een algemene benaming voor TV's met maximaal 1920 x 1080 pixels en is de norm voor televisie in Europa. De beeldkwaliteit van dit breedbeeldsysteem is daarmee het beste in de wereld.

Helical scan

Het schuin optekenen van de videosignalen op een band. 'Uitgevonden' door de firma Ampex (USA)

Hi-8

Verbeterde versie van het Video-8 opname systeem in camcorders. Zie ook 'S-VHS' en 'Hosiden'

Hosiden (connector)

4 polige mini DIN, Super-VHS of Hi-8 connector

HQV

Hollywood Quality Video is een norm voor de hoogste kwaliteit voor video op Blu-ray schijven.

IEEE

Institute of Electrical and Electronics Engineers, is het instituut dat normen vastlegt op het gebied van elektrische en elektronische apparatuur en data-doorvoer.

IEEE-1394

Zie: DV in - uit

i-Link

Zie: DV in - uit

Insert

Het tussenvoegen van een video opname in een bestaande opname. Meestal blijft het oorspronkelijke geluid doorlopen. Dit kan ook met geluid.(zie audio-dub.)

Interlacing

Het televisiebeeld wordt opgebouwd uit horizontale lijnen. Eerst worden alle oneven lijnen geschreven, en daarna alle even lijnen. Er worden op deze manier per seconden 50 halve beelden ofwel 25 hele beelden geschreven.

I/O

Afkorting van Input/Output (ingang/uitgang)

Jpeg

Joint Photographers Expert Group is een compressiesysteem voor plaatjes (foto's) Zie: MPEG en M-JPEG

Kaderfunctie Canon)

Zie, Progressive Scan

kb

Kilobyte. 1 bit is de kleinste digitale eenheid. 1 of 0. 8 bits = 1 byte. 1000 bytes = 1 Kilobyte (zie ook Mb en Gb)

Keyframe

Een enkel frame (videobeeld) dat een compleet beeld bevat. Bij MPEG compressie wordt in de volgende frames alleen de verandering in beeld opgeslagen. het wordt ook het 'i-frame' genoemd. (zie ook GoP)

Keystone

Wanneer een (video)projector schuin omhoog projecteert, ontstaat een trapeziumvormig beeld. In veel videoprojectoren kan deze 'keystone' electronisch gecorrigeerd worden.

Kleurtemperatuur

Licht heeft een 'kleurtemperatuur' die aangegeven wordt in graden Kelvin (°K)Kunstlicht heeft een kleurtemperatuur tussen 2000 en 3000 °K. Daglicht heeft kleurtemperatuur tussen 5000 en 6000 °K. Hoe hoger de kleurtemperatuur, hoe 'blauwer' het licht. Daarom zit er in camcorders een witbalans regeling.

Lanc

Een systeem van Sony voor het onderling aansturen van videoapparatuur met behulp van een 2,5 mm stereo jackplug.

LCD scherm

Liquid Crystal Diode scherm. Deze techniek werkt met vloeibare kristallen tussen twee glazen plaatjes. Voorbeeld: De kleine uitklapbare kleurenschermpjes die aan moderne camcorders zitten. Het op te nemen beeld kan er in bekeken worden, maar het opgenomen beeld kan er ook op afgespeeld worden. Ze worden ook gebruikt in videoprojectoren. Grotere schermen worden gebruikt in 'schootcomputers' en 'platte' TV's. TFT schermen zijn een bepaald type LCD schermen.Zie ook DLP en DMM.

LCoS

Liquid Crystal on Silicon. Een techniek om een LCD te maken op een silicon-wafer. Zie LCD en TFT. De techniek wordt toegepast in moderne videobeamers en de modernste (2003) projectie televisies met doorzichtscherm van Philips. Zie ook DLP en DMM.

Letterbox

Wanneer een uitzending in 'breedbeeld' bekeken wordt op een gewone (4 : 3) TV, dan zien we boven een onder in beeld zwarte balken. Dit heet letterbox. Zie ook Pillarbox

Lineair Editing

De manier van video montage met twee of meer recorders. Je kunt dan alleen z.g. kop - staart montage toepassen. Zie ook NLE.

Macrovision

Is een signaal dat op koop - videobanden en DVD's gezet wordt om kopiëren tegen te gaan.

Making off

Een speciaal gemaakte film over het maken van een (speel)film. Meestal met interviews van spelers en makers van de film.

Mb

Megabyte. 1 bit is de kleinste digitale eenheid. 1 of 0. 8 bits = 1 byte. 1000.000 bytes = 1 Megabyte. (zie ook kb en Gb)

MCP

Media Center PC is een computer die gebruikt kan worden voor TV, radio, video, audio, internet en telefonie. En natuurlijk gewoon als PC. Deze combinatie noemt met ook: Convergence.

Memory Stick

Klein opslagmedium voor digitale signalen van Sony. (zie Multimedia Card)

MicroMV

Eind 2001 door Sony geïntroduceerd videosysteem met zeer kleine videocassette waardoor nog kleinere camcorders te bouwen zijn. De camcorders werken met Mpeg-2 compressie. Niet met DV. Ze worden niet meer verkocht.

M-Jpeg

Motion - JPEG is een compressie systeem dat wordt gebruikt in DV camcorders en bij videomontage in computers. Elk beeld wordt afzonderlijk gecomprimeerd. Zie: MPEG en JPEG
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Mpeg (MPG)

Motion Picture Expert Group is een systeem van (beeld en geluid) compressie. Mpeg-1 wordt gebruikt voor (o.a.) VideoCD. Mpeg-2 wordt gebruikt voor (o.a.) DVD en voor HDV. Variaties van MPEG-4 worden gebruikt voor HDTV en AVCHD. Zie MPEG, AVCHD, JPEG en M-JPEG Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

MTS of M2TS

De oorspronkelijke extentie voor het compressieformaat AVCHD.

Multimedia Card

Dit zijn geheugenkaartjes of sticks waar plaatjes of films in kunnen worden opgeslagen. Deze cards zitten meestal in video camcorders en digitale foto camera's. De signalen op die cards kunnen 'uitgelezen' worden in een computer en dan bewerkt of uitgeprint. Bekende 'kaarten' zijn: Compact Flash, Smart Media, Memory Stick, Secure Digital.

Multiplexen

Multiplexen is het samenvoegen van beeld en geluidsignalen op bijvoorbeeld een DVD. Ook wel genoemd: Muxen. Het weer scheiden van audio en video demuxen.

Muxen

Zie 'Multiplexen'

ND filter

Neutral Density (Neutraal Grijs) filters zijn vaak te vinden in camcorders. Dit filter wordt met een knopje ingeschakeld als er te veel licht binnenkomt in de camcorder.

Nicam

Near Instantanious Companded Audio Multiplex. Een bepaald type audiofilter die een betere scheiding voor stereogeluid geeft.

NLE

Non Lineair Editing. De manier van videofilm monteren in een computer. Het tussenvoegen van shots is daarbij mogelijk. Net als bij de montage van film. Zie ook Lineair Editing.

NHK

Nippon Hos Kyokai is de nationale radio en televisie maatschappij van Japan.

NTSC

National Television System Committee (Ook wel genoemd: Never The Same Color) is het kleursysteem voor televisie van USA, Canada en Japan. Klik hier voor een uitgebreid verhaal.

OEM

Original Equipment Manufacturer. Originele Merk Apparatuur.

OIS

Optical Image Stabilization. Een 'Optische Beeld Stabilisator' zit in vooral duurdere camcorders om het opgenomen beeld stabiel te houden. In goedkopere camcorders wordt gebruik gemaakt van een elektronisch systeem.

Omnidirectional

Rondom gevoeligheid van een microfoon.

OSD

On Screen Display. Informatie via het televisiescherm.

OTR

One Touch Record. Eén knop voor het starten van een opname met een video- of DVD recorder.

Pal

Phase Alternation Line (Ook wel genoemd: Picture Always Lovely) is het kleursysteem voor televisie in Europa (m.u.v. Frankrijk en Rusland) Zuid Amerika en nog een paar landen. (zie: NTSC en Secam) Klik hier voor een uitgebreid verhaal.

Panbar

Dat is de stang met handgreep aan de statiefkop waarmee je de camera horizontaal en verticaal kunt draaien

PCM

Puls Code Modulatie is een digitaal signaal voor geluid, dat o.a. gebruikt wordt in DV camcorders.

Pillarbox

Wanneer een, in 4 : 3 formaat uitgezonden programma bekeken wordt op een breedbeeld TV dan zien we links en rechts naast het beeld een verticale zwarte balk. Dit heet Pillarbox. Zie ook Letterbox.

PIP

Picture In Picture. Beeld in beeld. In sommige TV's is het mogelijk om te kijken naar een kanaal en een tweede kanaal in een apart kader af te spelen. Veel montage software voor PC geeft ook die mogelijkheid.

Pits & Lands

Het patroon van 'putjes' in een CD of DVD.

Pixel

De beeldsensor in een videocamera is opgebouwd uit een groot aantal beeldelementen (pixels) horizontaal en verticaal. Tezamen vormen ze het beeld dat we zien. Hoe meer pixels, hoe gedetailleerder het beeld.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Pixel Plus

Een systeem in Philips breedbeeld-TV's om een scherper beeld te krijgen. Het aantal pixels wordt horizontaal verdubbeld en er zijn 33% meer beeldlijnen zonder de beeldfrequentie (100 Hz) te verlagen. Sony heeft een soortgelijk systeem. (zie DRC-MF)

Progressive Scan (Sony) (Canon noemt het 'Kader-' of 'Framefunctie')

Het volledige videobeeld wordt in één keer opgetekend op de band. Normaal wordt van elk videobeeld eerst alle oneven, en daarna alle even lijnen opgetekend. (zie interlicing)

Q

Er zijn (nog) geen woorden of begrippen met deze letter beschikbaar.

RAM

Random Acces Memory. Ram geheugen in de PC of op een DVD-schijf is een soort geheugen met willekeurige toegankelijkheid.

Rawling

Engelse benaming voor (beschrijfbare optische) schijf. Dat kan een CD zijn of een DVD.

Renderen

Letterlijk: weergeven, vertalen. Bijvoorbeeld: Wanneer de computer een stuk gemonteerde videofilm niet direct kan afspelen, dan moet dat deel eerst uitgerekend (vertaald) worden.

Resolutie

Het aantal pixels waarmee het videobeeld is opgebouwd. De resolutie van een DV beeld is 720 (H) x 576 (V) pixels. Van een Full-HD beeld is dat 1920 x 1080 pixels.

RGB

Rood, Groen, Blauw zijn de basiskleuren waaruit het videobeeld is opgebouwd. Soms worden dat de 'primaire' kleuren genoemd, maar dat is onjuist.

Ruis

Ruis in beeld ontstaat bij onderbelichting. Het zijn onjuist gekleurde pixels die vooral in donkere delen van het beeld zichtbaar worden.

Scart bus

Gestandariseerde stekkerbus in televisies, waarmee andere apparaten, zoals een DVD recorder, verbonden kunnen worden via een scartkabel.

Scherptediepte

Ook wel dieptescherpte genoemd. Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

SDHC

Secure Digital High Capacity. Een geheugenkaart met hoge opslag snelheid die gebruikt wordt in camcorders voor de opslag van videobeelden. Ze zijn te koop vanaf 4 Gb.

Secam

Séquentiël Couleur à Mémoire (Ook wel genoemd: Suprème Effort Contre l'Amaricain) is het kleursysteem voor televisie in Frankrijk en Rusland. (zie: NTSC en PAL) Klik hier voor een uitgebreid verhaal.

Secure Digital card

Zie Memory Card.

SED scherm

Surface-conduction Electron-emitter Display. Dit is een soort beeldbuis voor TV's, maar dan zo dik als een LCD scherm. Voordeel: geen veegeffecten als bij LCD en een bijzonder helder en contrastrijk beeld. Voor zover mij bekend, zijn deze schermen nooit op de markt gekomen. Het was een ontwikkeling van onder andere Canon.

Sequens

Serie opnames die behoren bij dezelfde scène in een film. In het Nederlands ook wel 'blok' genoemd.

Shot

Eén doorlopend stukje film / video dat ontstaat als één maal de camcorder startknop wordt ingedrukt. In computertermen: 'clip'

Shutterspeed

Zie Sluitertijd

Single track editing

Monteren van video met een computer, waarbij slechts één spoor van de tijdlijn wordt gebruikt voor video (beeld).

Sluitertijd

De tijd die nodig is om één videobeeldje te belichten is standaard 1/50 seconden. Camcorders kunnen meestal ook met snellere sluitertijden werken. Soms wel tot 1/10.000 seconden. Hoe sneller de sluitertijd, hoe meer het diafragma open moet gaan staan.

Smart Media card

Zie Memory Card.

Smear

"Smear" ontstaat bij scherp invallend licht in de cameralens. Op de film zie je dan verticale strepen in beeld.

Springer

Wanneer een filmopname gestopt wordt, en korte tijd later vanaf dezelfde plaats een nieuwe opname gemaakt wordt, ontstaat een springer. Er is een stukje uit de tijd weg.

SSD

Solid State Disk (of Device). Dit is een vervanger voor de harddisk in computers. Er zitten geen bewegende delen in maar SDRAM of FLASH geheugenchips. SDRAM is de snelste, maar er zit een batterij in om de opgeslagen data vast te houden. In Flash geheugen is geen batterij nodig.

Steady Shot

Beeldstabilisatie systeem in videocamera's. Het onderdrukt de handbewegingen als er gefilmd wordt. Er bestaat een optisch systeem waarbij beweegbare lensdelen zorgen voor de stabilisatie. En er bestaat een elektronisch systeem waarbij een kleiner deel van de beeldsensor gebruikt wordt voor het beeld en de rest om de beweging 'op te vangen'. Dit geeft een beeld van mindere kwaliteit.

Storyboard

Een reeks in de goede volgorde getekende plaatjes van scènes van een nog te maken film. Wordt ook gebruikt in computermontage programma's waarbij alle eerste beelden van de shots achter elkaar gezet kunnen worden.

Streaming video

Een techniek waarbij videofilms via internet bekeken kunnen worden, terwijl de film nog geladen wordt. Je hoeft de film dus niet eerst op de harde schijf te zetten.

SVCD

Super Video Compact Disc. Een compressie formaat (MPEG-2) voor videofilm op een CD.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

S-VHS

Super-VHS is een verbeterde versie van VHS. Bij S-VHS worden zwart/wit beeldsignalen en de kleursignalen door aparte kabels gestuurd. Dat verbetert de beeldkwaliteit. Het S-VHS signaal is gelijk aan het Hi-8 signaal. Zie ook Hosiden.

TBS

Time Base Stabiliser is een stukje elektronica in de camcorder of videorecorder waarmee mechanische schommelingen in de bandsnelheid worden gecompenseerd.

Teaser

Dit is een vooraankondiging voor een nieuwe (speel)film die speciaal gemaakt is. Er bestaan nog geen originele opnames van de aangekondigde film. (zie ook Trailer)

TFT scherm

Thin Film Transistor. Zie: LCD scherm

Thumbnail

Dit zijn de kleine plaatjes van het eerste beeld van een videofilm in bijvoorbeeld montageprogramma's voor video.

Tijdcode (timecode)

Elk beeld dat opgetekend wordt op de (DV) videoband krijgt een uniek nummer mee. Daarmee kan in montage systemen beeldnauwkeurig worden gemonteerd.

Timeshift

Een systeem in harddisk recorders waarmee een TV progranmma al kan worden bekeken nog voordat het helemaal is opgenomen. Ook wel: timeslip of pauze life TV.

Trailer

Vooraankondiging voor in de bioscoop of op TV van een (meestal) nieuwe film. Een trailer bestaat uit kort gemonteerde stukjes uit de originele film met daarbij een wervende tekst. (zie ook Teaser)

Transition

Letterlijk 'overgang' tussen twee video shots. Bijvoorbeeld een overvloeier (Cross fade)

USB (kabel)

Universal Serial Bus. Een aansluiting die altijd voorkomt op PC's en op camcorders die niet met bandjes als medium werken. Met deze kabel kunnen files van de camcorder overgespeeld worden naar de PC.

VAIO

Video Audio I ntegrated Operation. De desktop en notebook computers van SONY hebben de typenaam, VAIO.

VBR

Variabele BitRate. Een DVD kan gebrand worden met een constante bitrate (CBR), zoals in DVD branders, of in Variabele BitRate (VBR) zoals op professioneel gemaakte DVD's vaak gebeurd.

VCD

Video Compact Disc. Een compressie formaat (MPEG-1) voor videofilm op een CD.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

VCR

Afkorting van: Video Cassette Recorder.

VHS

Video Home System. Het door het merk JVC ontwikkelde consumenten systeem voor videoband in een cassette. De concurrerende systemen, V2000 van Philips en Betamax van Sony waren kwalitatief beter.

Viewfinder

De electronische zoeker op een camcorder. Bij professionele videocamera's is dat meestal een zwart/wit beeldbuisje van een paar centimeter doorsnede met een lens ervoor.

Video-CD

De standaard voor het vastleggen van video op een CD met MPEG-1 compressie.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

Vignettering

Wanneer bijvoorbeeld een zonnekap of voorzetlens op de camera een stukje van het beeld aan de randen afschermt dat heet dat vignettering.

Voice-over

Verklarende tekst 'onder' films. De inspreker komt nooit in beeld. De Voice-over kan 'wild' ingesproken worden en later op de goede plaats in de film gezet worden.
Klik HIER voor een uitgebreid verhaal.

VPS - PDC

Video Program System - Program Delivery
Control. Een door de televisiezender uitgezonden signaal dat een daarvoor ingestelde video- of DVD recorder start en stopt.

VSS

Virtual Surround Sound. Een soort nep-3D bioscoop geluid dat door amateurs gebruikt kan worden, zonder dat het vereiste aantal sporen geluid beschikbaar is.

VST

Virtual Studio Technology is een industriestandaard voor audiofilters. Duurdere montageprogramma's voor de PC bezitten vaak deze standaard.

WAV

Afkorting van WAVeform. Een opslagformaat voor audiosignalen van Microsoft en IBM voor op PC's.

WMA

Windows Media Audioformaat. Dit is de tegenhanger van Windows voor het MP3 formaat voor audiocompressie.

Witbalans

Een systeem in de camcorder dat er voor zorgt dat wit licht de goede 'kleur' krijgt. Alle andere kleuren worden daardoor natuurgetrouw. Bij duurdere camcorders kan dat ook 'met de hand' worden ingesteld.

Witget

Zie DV-widget.

XLR plug

Driepolige plug voor het aansluiten van audiokabels op professionele apparatuur.

Y/C signaal

Y-signaal is het luminantie signaal dat in een TV het zwart/wit beeld geeft. Het C-signaal is het chrominantie signaal waarin de kleur is ondergebracht. In een S-VHS en Hi-8 signaal zijn deze twee signalen gescheiden. Zie ook: Composiet signaal

Zebra

Een systeem in duurdere camcorders waarbij een zebrapatroon in het zoekerbeeld ontstaat bij overbelichting. Het zebrapatroon wordt niet op de band of schijf opgenomen.

Zoom(lens)

Het optische systeem in de camcorder waarmee het beeld naar je toe, of van je af bewogen kan worden. Het eerste objectief werd in 1952 ontwikkeld door Frank Back van de Zoomar Corporation en in gebruik genomen door NBC voor sportprogramma's. Zie ook: Digitale zoom.