Verhalen

Verhalen - Opinie - Is film "Kunst"?

Als we aan Kunst met een grote 'K' denken dan wordt meestal gedacht aan schilderkunst of beeldhouwkunst. Maar met kunst wordt natuurlijk veel meer bedoeld. Volgens een oude Winkler Prins encyclopedie:

Kunst is een vereniging van, in innig structurele samenhang verbonden, esthetische elementen, technische kwaliteiten en symbolische expressie tot zulk een eenheid, dat het resultaat een in zichzelf besloten bestaan voert, en dus niets buiten zich behoeft om dat bestaan te rechtvaardigen.

Lees die zin nou nog eens drie maal en probeer dan te begrijpen wat daar staat. Film voldoet aan deze omschrijving. Tenminste, wanneer het de bedoeling van de maker is geweest dat het kunst moet zijn. Want ik vraag me af, of de gemiddelde bioscoopfilm wel voldoet aan deze regel. Laten we het eens uitpluizen.

Structurele samenhang

Geen twijfel mogelijk, elke film heeft een structurele samenhang. Als je naar de fysische kant kijkt. Het is een aan elkaar geregen hoeveelheid beelden. Maar als je gaat kijken naar wat er op de beelden staat, dan vraag ik me bij sommige films af waar die structurele samenhang zit.

Esthetische elementen

Nou, laten we zeggen dat in elke film die gemaakt wordt wel esthetische elementen zitten. Zelfs films die alleen maar gruwelen laten zien kunnen nog mooi in beeld gebracht zijn.

Technische kwaliteiten

Geen twijfel mogelijk. Elke film, is een staaltje van technisch vernuft. Daar heb je tegenwoordig prachtige camcorders en montagecomputers voor. Er is tegenwoordig geen cameraman meer nodig om kwalitatief goede beelden te schieten.

Symbolische expressie

Zit dat in elke bioscoopfilm? Misschien in een klein aantal. Maar dat zijn dan die films, waarvan de maker vindt dat het kunst is. In de meeste film zit het naar mijn mening niet. En in vrijwel alle amateurfilms al helemaal niet. Als je alle vier de elementen in film wilt terugvinden dan zijn er naar mijn mening maar weinig films te vinden die onder de noemer Kunst vallen.

En dan is er nog iets, waarin bovengenoemde zin helemaal niet voorziet. En dat is de Kunstenaar. Een kunstschilder zet zijn naam onder zijn werk en is daarmee de man die het gemaakt heeft. Heb je de aftiteling van een bioscoopfilm wel eens bekeken? Bij grote films staan er soms wel meer dan 200 personen genoemd. Zijn dat dan allemaal kunstenaars? Als film al kunst genoemd kan worden, dan is het op z'n minst een collectieve kunst. En gek genoeg benaderen dus amateurs het beste de definitie. Veel amateurs maken prachtige films, en dat doen ze dan helemaal alleen, zolang het geen speelfilm is. Amateurfilmers zijn de kunstenaars. Als ze tenminste voldoen aan de bovenstaande regel. Maar al die professionals .. Ach, ik weet het niet.

Januari 2002