Verhalen

Verhalen - Oefeningen - De titel van de film

Stel

Stel dat schrijvers van boeken het niet interessant zouden vinden om hun verhaal een titel te geven. Stel dat ook de uitgever van zo'n boek het niks zou interesseren wat de titel van een verhaal is. Stel dat ook de koper van het boek het ook niet interesseert ......... Idioot idee natuurlijk, want je zou een boekwinkel krijgen, vol met boeken met witte kaften.

Stel, jij zou je films niet voorzien van een titel en een goede kennis vindt jou film toch interessant genoeg om nog een keer te zien. Hoe moet hij dan aangeven welke film hij van jou wil zien .......

Goede titel

Een film moet dus een titel hebben. Die komt ergens aan het begin van de film te zitten en je vermeldt de titel op het doosje en ook nog op de sticker van band of de schijf zelf. Maar waaraan moet een goede titel nou voldoen? Je kunt daarover een lijstje maken. En dat ziet er dan ongeveer zo uit:

  • 1. De titel moet "de lading dekken"
  • 2. De titel moet bij voorkeur kort en krachtig zijn
  • 3. De titel moet op de TV of het projectiescherm goed leesbaar zijn
  • 4. De titel moet het karakter van de film hebben
  • 5. Kleurgebruik
  • 6. Hoe lang 'staat' een titel
  • 7. Er zijn meer titels dan allen de begintitels

1. De titel moet "de lading dekken"

Een titel als "Vakantie 2004" zegt natuurlijk helemaal niks. Alleen dat het een vakantie was in 2004. Beter is om de film dan de naam te geven van de plaats waar de vakantie werd gehouden. Dus bijvoorbeeld, "Vakantie in NormandiŽ" en eronder kan dan het jaar gezet worden. Dat is trouwens toch aan te bevelen voor elke film die je maakt; zet ergens het jaartal neer waarin de film gemaakt is. Over 5 of 15 jaar heb je daar plezier van. (Op het plaatje heb ik de datum er even boven gezet om het contrast tussen de letter en de lucht te laten zien)

2. De titel moet kort en krachtig zijn

Een titel als
"Het 40 jarig huwelijksfeest op 17 mei 2004 van Pa en Ma Jansen in Restaurant De Vreemde Vogel in Roelofarendsveen"
is natuurlijk veel te lang. Maak daarvan bijvoorbeeld;
"Pa en Ma 40 jaar getrouwd"
Zet er weer onder wanneer het was;
"17 mei 2004"
en laat uit de beelden blijken waar het feest is gehouden door een shot te maken van het restaurant met duidelijk leesbaar de naam op de gevel. Op het plaatje zie je dat de kleur rood in dit geval niet goed gekozen is. (zie hier onder)

3. De titel moet goed leesbaar zijn

Daar valt veel over te zeggen. In de moderne computerprogramma's waarmee video gemonteerd kan worden zit meestal ook een uitgebreid titelprogramma. Je moet om te beginnen een keuze maken de titel op een gekleurde achtergrond te zetten of op een life-beeld. Afhankelijk van het medium waarop de videofilm gezet wordt moet een keuze gemaakt worden van de kleur van de titel. Als de film naar VHS band wordt geschreven kun je beter geen harde kleuren gebruiken. Zeker geen oranje, want dat is voor VHS 'de verboden kleur'. Dat soort kleuren overstralen op VHS en worden lelijk. Pas de grootte van de letter aan voor het apparaat waar het op afgespeeld wordt. Dat zal meestal een TV zijn en mag dus niet te klein zijn. Is die TV een heel groot plasmascherm dan kan hij kleiner zijn dan wanneer je de film bekijkt op een TV van 51 cm. Je moet daar een goed gemiddelde in vinden. Wanneer de titel over een life-beeld gezet wordt, gebruik dan een totaalbeeld en zet de titel neer op een plaats waar dat uitkomt. Dat kan in het midden zijn, maar soms is het mooier om de titel meer naar onderen te zetten. Of misschien wel helemaal naar links.

4. De titel moet het karakter van de film hebben

Een vakantiefilm mag natuurlijk best een vrolijk lettertype hebben. Je kunt zelfs het type letter aanpassen aan de plaats waar je vakantie houdt. Er zijn lettertypes die Duits aandoen, maar ook types die Amerikaans aandoen. Er zijn zelfs letters die van ijs gemaakt lijken te zijn. Denk aan een wintersport vakantie. Maar een documentaire over een serieus onderwerp, moet een serieus lettertype krijgen. En nog iets; heb je gekozen voor een bepaald type letter, blijf dat type dan ook op andere plaatsen in de film gebruiken. Zie hoofdstuk 6.

5. Kleurgebruik

Als je een titel maakt op de PC door middel van een titelprogramma, dan werk je vaak op een zwarte achtergrond. Geen probleem natuurlijk als je die titel zo zou gebruiken. Maar als die titel over een life beeld komt te staan dan is de kleur van de titel erg belangrijk voor de leesbaarheid. Je moet dan gebruik maken van contrasterende kleuren. Een schaduw achter de titel maakt hem ook beter leesbaar. Gebruik geen pasteltinten over zachte life kleuren. Zoek een deel van het life beeld op met donkere kleur en zet daar een titel met lichte kleur overheen. Een gele of witte titel over een blauwe achtergrond gaat goed. Een groene titel over een blauwe achtergrond is slecht leesbaar. Controleer dus altijd na montage of de titel goed leesbaar zijn, en wijzig desnoods de kleur.

6. Hoe lang 'staat' een titel

Er is geen eenduidige lengte aan te geven voor de tijd dat een titel in beeld moet zijn. Het is van een aantal factoren afhankelijk. Er is voor een titel wel een vuistregel te hanteren. Laat de titel zo lang staan, dat je hem rustig twee maal kunt lezen. De titel van de film mag iets langer staan, maar toch nooit langer dan een seconden of 6. Als de titel met een fade-in en fade-out op het scherm komt mag het nog iets langer. Anders is dat met ondertitels die een vertaling zijn van in beeld gesproken tekst. Die moet zo lang staan als de gesproken tekst lang is. Eindtitels kunnen redelijk kort blijven staan. "Een film van Gť Kikkert" heeft aan 4 seconden (exclusie fades) genoeg.

7. Er zijn meer titels dan allen de begintitels

Dat zijn tussentitels, ondertitels en eindtitels. Een tussen titel kan bijvoorbeeld zijn de aanduiding in een vakantiefilm van een stad of dorp die bezocht is. Gebruik daarvoor hetzelfde lettertype als de hoofdtitel van de film, maar dan kleiner. Leuker is natuurlijk om zo'n titel te vervangen voor een bestaand bord met de naam van het dorp. Ondertitels worden gebruikt als bijvoorbeeld gesproken woord vertaald moet worden. We kennen dat allemaal van TV. Hierbij kan afgestapt worden van het lettertype wat voor de hoofdtitel gebruikt is. We zijn zo gewend aan ondertitels op TV, dat het verstandig is om dat soort letters te gebruiken. Start elke nieuwe regel wel steeds links onderaan op dezelfde plaats. Dat leest makkelijker dan de titels steeds in het midden onderaan te zetten. En gebruik nooit meer dan twee regels per keer.

Eindtitels wordt niet mee bedoeld het woord: EINDE. Dat wordt al jaren niet meer gebruikt. Een film hoort een 'natuurlijk' einde te hebben. De kijker 'weet' wanneer een film afgelopen is als je goed gemonteerd hebt. Maar in die laatste beelden kan wel aangegeven worden wie de film gemaakt heeft (Een film van ...) en bijvoorbeeld wie er mee gespeeld heeft als het een speelfilm is. En de datum wanneer de film gemaakt is. Als kopieŽn van de film op wedstrijden vertoond worden kan daar ook nog 'Copyright -naam maker- 2004' onder gezet worden. De film is tenslotte jouw eigendom.