Verhalen

Verhalen - Oefeningen - Bedien je camcorder met de hand

Al sinds jaren maken de fabrikanten van camcorders - en vroeger ook filmcamera's - die dingen zo automatisch mogelijk. Dat is makkelijk voor de consument die geen gezeur wil hebben bij het maken van zijn of haar videofilm. Het begon met een automatisch diafragma en later kwam daar de scherpstelling bij. In de moderne camcorders is alles wat maar enigszins automatisch kan, ook zo gemaakt. Dat is makkelijk voor de gebruiker, maar niet altijd doeltreffend in gebruik. Als je camcorder de mogelijkheid heeft om die automatiek uit te schakelen, probeer dat dan eens. Je zult in veel gevallen merken dat er een beter resultaat mee te krijgen is. Zoek even de gebruiksaanwijzing van de camcorder erbij, want een camcorder op handinstelling zetten is niet voor alle apparaten gelijk. En eerlijk gezegd kan op een aantal camcorders het onderstaande niet allemaal.

Scherp stellen

De automatische scherpstelling in een camcorder werkt meestal op het midden van het beeld. Dat heeft tot gevolg, dat als je een object wat aan de kant in beeld staat scherp wilt hebben, dat onscherp wordt. De camcorder stelt scherp op de achtergrond. Schakel de 'focus' uit en stel met de afstand instelring op de lens (objectief) scherp. Scherp stellen doe je altijd in tele stand. Als het scherp is in tele, zoom dan uit naar de uitsnede die je moet hebben. Maak je een volgend shot, vergeet dan niet opnieuw scherp te stellen, anders ga je nog 'de mist in'.

Diafragma

Camcorders belichten de 'film' altijd gemiddeld. Dat wil zeggen dat als er veel donkere en goed verlichte delen in een beeld zitten, dan is het donkere deel te donker, en de lichtste deel te licht. Als je 'met de hand' kunt belichten, dan kun je in de zoeker van de camcorder zien wat je doet. Stel de belichting zo in, dat wat goed belicht moet zijn, ook goed belicht is. Heb je een wat duurdere camcorder, dan zit daar misschien een zogenaamde 'zebra instelling' in. De delen van het beeld die overbelicht zijn, krijgen een zebra effect in de zoeker. Dat moet niet te sterk zijn, want dan wordt het later op de TV overstraald. Een klein beetje zebra in de zoeker is niet erg. Overigens wordt het zebra effect niet opgenomen.

Belichtingstijd

De standaard belichtingstijd in een camcorder is 1/50 seconden. Maar meestal is er een mogelijkheid om die belichtingstijd te wijzigen. En dan altijd korter. Dus 1/100, 1/200, 1/500 .. tot misschien wel 1/16000 seconden. Wat heb je eraan? Onder normale omstandigheden vrijwel niks. Maar - in theorie - als je filmt in zeer fel verlichte ruimten, het strand op een zomerse dag bijvoorbeeld, dan kan het diafragma (zie woordenboek) misschien niet ver genoeg gesloten worden. En dan kun je door een kortere belichtingstijd te nemen, toch een goed belichte film krijgen. Overigens zit in veel camcorders geen (mechanisch) diafragma meer. Daarin wordt het elektronisch geregeld. De combinatie diafragma / sluitertijd kan je ook gebruiken als je wilt spelen met 'scherptediepte' in beeld. (zie artikel over Scherptediepte)

Witbalans

De 'kleur' van licht is nooit gelijk. Relatief gezien is lamplicht geel en zonlicht blauw. Op elke camcorder zit een automaatje die er voor zorgt dat later op de TV, het beeld er natuurgetrouw uitziet. Maar je kunt in de problemen komen, als je te maken krijgt met zogenaamd menglicht. Je filmt binnenshuis met kunstlicht, maar door de ramen komt daglicht naar binnen. Je filmt iets wat belicht wordt door dat lamplicht, maar de camcorder 'ziet' het daglicht. Dan wordt je opname geel. En dat wil je niet. Dan moet je de camcorder instellen op het kunstlicht. Kijk in de gebruiksaanwijzing hoe dat moet.

Oefen

Handbediening van functies gebruik je meestal in wat 'moeilijker' omstandigheden. Maar kom je in zo'n situatie terecht, dan moet je wel doelgericht kunnen handelen. Oefen daarom met de functies die je met de hand kunt bedienen. Heb je nooit last gehad van opnames waarbij je binnenshuis iemand filmt die voor een raam staat? Je krijgt op de film dan alleen een silhouet te zien. Op zo'n moment moet je met de hand de belichting regelen. Een zogenaamde tegenlicht correctie knop op de camcorder helpt dan vaak niet meer. Succes!

December 2001

Herzien: Juni 2014