Verhalen

Verhalen - Oefeningen - Werken met scherptediepte

Het objectief (de lens) van een camera zorgt ervoor dat de beelden die je wilt 'schieten' scherp op de film komen. Althans, dat zou je kunnen zeggen. Maar in principe is dat niet zo. In moderne camcorders zit een systeem wat ervoor zorgt dat de beelden die we opnemen scherp zijn. Het is een automaat die meestal ook uitschakelbaar is. Dan kun je met de hand de scherpte instellen. (zie ook: 'Bedien je camcorder met de hand') Als die mogelijkheid tenminste op je camcorder aanwezig is. Als dat niet zo is, dan hoef je niet verder te lezen, want dan kun je met dit verhaal niets.

Uitleg

Een objectief tekent nooit van voor naar achteren alles scherp. Er is altijd maar een stuk wat scherp op de film komt. Dat is afhankelijk van drie zaken. De gekozen afstand, de diafragmaopening, (de sluitersnelheid) en het brandpunt. Zie fig. 1 en 2

Scherptediepte

Bij een gemiddelde lensopening (diafragma) is de scherptediepte groot, wanneer het objectief in groothoek-stand staat. (fig. 1) Wanneer het objectief in tele-stand staat, (zie fig. 2) dan is de scherptediepte klein (kort, zeggen we dan). Wanneer de afstand instelling op de camcorder op bijvoorbeeld 1 meter wordt gezet, dan kan de scherptediepte (b.v.) maar 30 cm zijn. Maar wordt de afstand instelling op 5 meter gezet, dan kan de scherptediepte misschien wel 2 meter zijn. Dus ongeveer 1 meter voor en 1 meter achter die ingestelde 5 meter.

Een slag moeilijker

Zoals gezegd, heeft ook de lensopening er mee te maken. Bij veel licht, en dus een geknepen (klein gat) diafragma, wordt de scherptediepte groter (langer). Andersom, als er heel weinig licht is, zal het diafragma wijd open gaan staan en wordt de scherptediepte kleiner (korter).
Bij volledige lensopening, dus heel weinig licht, en dan filmen op een zeer korte afstand in tele-stand, kan tot gevolg hebben dat de scherptediepte uitgedrukt moet worden in millimeters.

Hoe gebruik je het

Technisch gezien moet je leren hoe je de camcorder met de hand moet bedienen. Als je niet weet hoe dat moet, lees dan eerst het artikel over het bedienen van je camcorder 'met de hand'. Als je dat eerst wilt lezen, klik dan hier. Wanneer je erop uit bent een opname te maken met een korte scherptediepte, dan moet je dus in tele-stand werken. En het diafragma van de camcorder moet wijd open staan. Dit laatste kun je bereiken door de sluitersnelheid van de camcorder kleiner te maken. Bijvoorbeeld 1/500 of 1/1000 seconde. Wanneer je een camcorder hebt waarmee je alleen de sluitertijd kunt wijzigen, dan loopt de diafragma instelling automatisch mee. Je kunt dan zien wat er gebeurt.

Wat doe je ermee

Als je een bloem filmt, en je zorgt dat de achtergrond onscherp is, dan komt die bloem mooier uit.
Je kunt er ook, bijvoorbeeld in een speelfilm, een 'dramatisch' effect mee verkrijgen. Als je de scherpte verlegd van een persoon op de voorgrond in beeld, naar iemand op de achtergrond, dan leg je een relatie tussen die twee.

Je kunt ook iemand naar de camera toe laten lopen waardoor hij de scherpte inloopt. Je hebt dan de camera ingesteld op bijvoorbeeld 1 meter. Oefen er eens mee. Het geeft prachtige resultaten. Succes !

December 2001