Verhalen

Verhalen - Digital Video - Digitale opslag van videobeelden

Bij vrijwel alle manieren van digitale opslag van videobeelden wordt gebruik gemaakt van compressie. Dat moet ook wel, want zou dat niet gebeuren, dan zou de hoeveelheid informatie (data) vele malen groter zijn dan we nu gewend zijn. Ga maar na; een standaard 4x3 videobeeld heeft 720 pixels horizontaal en 576 pixels verticaal. Per beeld dus 720 x 576 = 414720 pixels. Per seconden is dat 25 maal dat aantal, is dus 10368000 pixels per seconden. Als je dat vermenigvuldigt met het aantal bits per pixel en dan weer deelt door 8, dan krijg je een data stroom van ruim 15 Mb per seconden wat weggeschreven moet worden op de band. Dat is te veel, en daarom wordt er een compressie van 5 maal op toegepast en wordt de data stroom - inclusief de stuurpulsen en geluid - ongeveer 3,7 Mb per seconden. Dan praten we over Digital Video (DV). Het systeem op bandjes wat langzamerhand 'ouderwets' is geworden, maar wat nog wel gebruikt wordt door (dure) Amateurs.

Compressie

Bij DV wordt elk videobeeld afzonderlijk gecomprimeerd. Daardoor is met behoud van beeldkwaliteit de compressie niet zo hoog. Maar er zijn meer compressie systemen in gebruik, waarbij alleen de verschillen in een volgend beeld, ten opzichte van het voorgaande wordt genoteerd. Het eerste beeld wordt geheel gecomprimeerd, het tweede en volgende maar gedeeltelijk. Worden de verschillen met het eerste beeld te groot, dan wordt weer een geheel beeld gecomprimeerd. Als er veel beweging in het beeld zit, wordt vaak een nieuw beeld gecomprimeerd, is er geen verandering in de volgende beelden (denk bijvoorbeeld aan een foto) dan worden de volgende beelden helemaal niet gecomprimeerd. We praten dan over  Mpeg-1 voor VideoCD, Mpeg-2 voor Super VideoDC en DVD. En voorlopig als laatste Mpeg-4 met een aantal variaties. Denk daarbij aan de AVCHD compressie wat in bijna alle moderne camcorders wordt toegepast. Ik laat de professionele systemen buiten beschouwing.

Formaten

Filmers die zelf Mpeg-1 of Mpeg-2 films op CD of DVD willen zetten, gebruiken daar meestal een speciaal conversie programma op de PC voor. Maar er zijn misschien ook "freaks" die het zelf allemaal willen instellen en uitproberen. Voor die lui staan hieronder de formaten zoals ze moeten worden ingesteld.

VideoCD

VideoCD heeft een vastgestelde indeling waarvan je niet moet afwijken. De resolutie die je moet instellen is: (Mpeg-1) 352 x 288 pixels bij 25 beelden per seconden voor PAL. Pal is het kleuren systeem wat wij in Nederland op TV gebruiken. De datastroom moet zijn: 1150 Kb per seconden. (CBR waarde: 1150000) Het geluid (Mpeg-1 layer 2) wordt ingesteld op 44,1 KHz, 16 bits stereo en een data stroom van 224 Kb per seconden. Er zijn programma's die Mpeg-1 comprimeren en een afzonderlijk file voor video en audio afleveren. Voordat je de film op CD brandt, moeten deze twee files wel eerst tot één file (multiplexen) omgezet worden. Met deze AVI-file kun je in een daarvoor geschikt branderprogramma een VideoCD maken die afspeelbaar is op elke PC en op bijna elke moderne DVD speler. Er past ruim een uur video op een DC in VHS-kopie kwaliteit.

Super VideoCD

Dit is een formaat wat lijkt op het formaat van DVD. Het is ook een Mpeg-2 compressie. Maar dit formaat heeft niet echt een vaste indeling. Wel een geadviseerde. Meestal is dat (H x V) 480 x 576 pixels en een datastroom van maximaal 2500 Kb per seconden. Het geluid moet in Mpeg-1 layer 2 gecomprimeerd worden en mag 44,1 KHz of 48 KHz zijn en 16 bits stereo met een maximale datastroom van 384 Kb per seconden. Er past ongeveer een half uur video op een CD in S-VHS kwaliteit.

DVD

heeft dezelfde resolutie als Digital Video (DV op bandjes); 720 x 576 pixels. De datastroom is maximaal 9800 Kb per seconden, maar kan in conversieprogramma's ook lager ingesteld worden. Er kan dan meer video op de DVD. Het geluid mag hetzelfde formaat hebben als DV (Puls Code Modulatie) of net als voor Super-VCD. Er past dan 1 tot wel 6 uur video op een gebrande DVD van 4,7 Gb. Afhankelijk van het merk brander zal de DVD van het 'plus' of het 'min' formaat zijn. (DVD+R of DVD-R) Niet elke DVD speler kan beide formaten afspelen. Dat moet je wel even controleren.

Blu-ray Disk (BD)

Deze schijf heeft dezelfde afmeting als DVD's en CD's maar er kan, door het gebruik van een zogenaamde blauwe laser en een andere 'opbouw' van de schijf ruim 5 maal zoveel informatie opgezet worden dan op een DVD. De compressie is net als bij een DVD ook Mpeg-2. Er kan 25 Gb op een enkellaagse schijf geschreven worden. Op een dubbellaagse BD kan 50 Gb gezet worden. Deze schijf is ontwikkeld om de veel hogere datastroom van HD-video een plaats te geven. De maximale resolutie die erop gezet kan worden is 1920 x 1080p pixels. (Die 'p' achter 1080 betekend 'progressief') Het geluid wordt in principe op dezelfde manier opgetekend als op een DVD. Op BD schijven kan ook video met AVCHD compressie gebrand worden, maar dat is weer niet in oudere BD spelers afspeelbaar.

HD-DVD

De concurent van Blu-ray was een doorontwikkeling van de DVD, de High Definition DVD. Het leek er even op dat deze twee schijven om de wereldstandaard zouden gaan vechten. Maar begin 2008 werd duidelijk dat HD-DVD het niet zou halen. Blu-ray werd de 'winnaar'.

AVCHD

Moderne HD camcorders maken gebruikt van AVCHD (Advanced Video Codec High Definition) compressie. Het is een variatie van MPEG-4 wat voor computers gebruikt wordt. De maximale resolutie is 1920 x 1080 maar vrijwel elke camcorder kan ook ingesteld worden op lagere resoluties. Zoals 1440 x 1080 of 1268 x 720 pixels. Dit soort camcorders maakt gebruik van intern geheugen en/of geheugenkaartjes. Het is goed te monteren in moderne PC's. Als je daar meer over wilt weten klik dan hier. Videofilms die gebruikmaken van AVCHD compressie kunnen zowel op een BD- als op een DVD schijf gebrand worden. Pas op: Deze DVD schijven kunnen niet in DVD spelers afgespeeld worden. En soms ook niet in BD spelers. Zie de specificatie van de speler.

November 2002
Herzien maart 2009
Herzien februari 2011