Verhalen

Verhalen - Oude Doos - Video Zonder Band

Het zat er al een hele tijd aan te komen. Video camcorders met een ander opslagmedium dan band. Ze zijn al enige tijd te koop. Het opgenomen beeld wordt opgeslagen op een kleine DVD met een diameter van 8 cm, op een zogenaamde microdrive, een harddisk of op een geheugenchip. Het is natuurlijk wel een logisch gevolg van de ontwikkelingen die er zijn gemaakt, maar het is de vraag of het wel zo handig is voor filmers die hun materiaal voor langere tijd willen bewaren. Laten we eens kijken wat de voor- en nadelen zijn van die nieuwe systemen.

Dubbel-8

In 1959 kocht mijn eerste filmcamera. Ik zat nog op school en had in de grote vakantie voldoende geld bij elkaar gewerkt om een Yasica dubbel-8 te kopen. In dat najaar maakte ik mijn eerste film op zwart/wit film. Ik maakte er een keurige titel voor en ik gebruikte zeker 95% van het geschoten materiaal in de montage. Film was duur, dus je ging er zuinig mee om. Ik bezit nog een projector waarmee deze film is te projecteren. Omdat ik de films altijd goed heb onderhouden is alles ook nog goed vertoonbaar. Ik bezit de mogelijkheid om film over te zetten naar digitale tape en zo heb ik gezorgd voor een tweede leven van vele uren van die oude films. Een aantal ervan heb ik op DVD gebrand.

Verbleken

Waarom vertel ik dit verhaal? Films gaan steeds belangrijker worden naarmate ze ouder worden. Daarom is het belangrijk dat het originele materiaal op een medium staat die over langere tijd nog steeds is af te spelen. Analoog opgenomen videobeelden gaan op den duur ‘verbleken’ of de band wordt zo slecht dat de film die erop staat niet meer afspeelbaar is. Ik heb 15 jaar oude films op videoband van een gerenommeerd merk waar nagenoeg de kleur uit is verdwenen. Films op een ander goed merk zijn nog goed afspeelbaar. In analoge tape zit dus veel verschil. Die oude films overspelen op een andere tape geeft alleen maar verslechtering.

Digitaal

Maar nu beschikken we over digitaal opgenomen beelden. Sinds 1996 op mini DV tapes. Voordeel van deze tapes is, dat niet het signaal op de band de beeld en geluidskwaliteit bepalen, maar de elektronica waarmee het zichtbaar en hoorbaar gemaakt wordt. Ongetwijfeld zullen ook deze digitale signalen op den duur verdwijnen, maar als we de banden goed onderhouden dan zijn ze misschien over 10 jaar nog wel af te spelen. We kunnen dat steeds controleren. En als we zeker willen zijn van een jarenlange afspeelbaarheid, dan kunnen we die banden verliesloos overspelen op een nieuwe tape. In de professionele wereld bestaan zelfs recorders die deze oude banden weer kunnen verversen. De oude signalen worden als het ware weer naar 100% opgepoetst.

DVD

Nu de nieuwe media. De eerste die na de videoband het levenslicht zag was de DVD. Bijvoorbeeld de Handycams van Sony of de Canon op het plaatje. Deze kleine DVD (8 cm doorsnede) uitvoering van de grote broer kan in de meeste camcorders een uur video bevatten. Ook in dit formaat kun je DVD-R (recordable) en DVD-RW (rewritable) kopen. (Ook nog DVD-ram, maar dat laat ik buiten beschouwing) De beeld en geluidskwaliteit is bijna gelijk aan de Digital Video band. Bijna gelijk, want een geoefend oog ziet op de TV het verschil wel. Tenslotte heeft het MPEG-2 signaal van de DVD een 3 tot 12 maal hogere compressie dan DV en dat moet ergens blijven. Gebruikers van dit soort camcorders doen er goed aan om in de camcorder alleen één maal beschrijfbare (recordable) schijven te gebruiken. Gezien het bovenstaande is het belangrijk om al het originele materiaal te bewaren.

Voordelen:
De schijven zijn (meestal) direct afspeelbaar in DVD spelers.
Shots zijn zeer snel terug te vinden (er is geen spoeltijd zoals bij band)
Schijven zijn verliesvrij over te spelen naar andere schijven

Nadelen:
Schijven zijn (nu nog, in 2005) duur (t.o.v. DV bandjes)
Beeldkwaliteit is iets minder dan van DV band
Overgangen van shots zijn erg zichtbaar
Nog lang niet alle montagesystemen kunnen MPEG verwerken. Maar het worden er wel steeds meer.

Microdrive

Een tweede nieuwe mogelijkheid is de microdrive. JVC heeft de Everio modellen in de markt gezet. Ik noem het ‘vlees nog vis’ camera’s. Foto’s maken kunnen ze als de beste en video opnemen kan ook. Maar de signalen komen op een verwisselbare zeer kleine harde schijf te staan. De voordelen lijken op de DVD als opname medium maar verkijk je niet. Deze microdrives zijn zeer duur en de camera’s relatief ook. Het signaal wat op de microdrive komt te staan is dezelfde als op DVD. Er kan 1,5 uur video op een 4 Gb drive gezet worden.

Voordelen:
Het opslagmedium is zeer klein.
Je kunt ook een geheugenkaart gebruiken in plaats van een microdrive.
De kwaliteit van foto’s is erg goed

Nadelen:
Microdrives zijn erg duur
Geheugenkaarten van 4 Gb of hoger zijn ook duur
Een microdrive is een harde schijf, dus kwetsbaar
Opgenomen materiaal moet altijd overgespeeld worden naar een ander medium om het te bewaren.

Geheugenkaart

Camcorders met geheugenkaart zijn op dit moment nog leuke hebbedingetjes. Serieuze videofilmers zullen er niet aan beginnen. Het zijn ook eigenlijk geen camcorders, want vaak kunnen ze naast foto’s maken ook nog MP3 bestanden afspelen, of als voice-recorder gebruikt worden. De opslag van video is meestal in MPEG-4 (Divx) en daarvoor zijn bijna helemaal geen montageprogramma’s te krijgen. De Panasonic op het plaatje is al een wat serieuzer apparaat.

Voordelen:
De apparaten kunnen veel meer dan alleen video opnemen.
Ze zijn zeer klein gebouwd
Ze gebruiken weinig stroom, er zitten geen bewegende delen in.

Nadelen:
Video kan alleen vanaf deze apparaten afgespeeld worden
Beeld kwaliteit is minder dan van DVD
Bijna geen montagemogelijkheid.
Beelden die bewaard moeten worden, zullen altijd naar een ander medium met een andere compressie overgespeeld moeten worden, wat ten koste gaan van de kwaliteit.

Harddisk

Camcorders met harddisk zijn in de professionele video-wereld al een aantal jaren in gebruik. JVC (zie het plaatje) heeft een hele reeks van dit soort camcorders met 20 en 30 Gb harddisks in de aanbieding. En ze zijn misschien niet de enige die dat hebben. Op 20 Gb kun je in hoge (MPEG-2) resolutie 4,5 uur video zetten. In de laagste resolutie 8 uur, maar daar moet je je niet veel van voorstellen natuurlijk. Als je het opgenomen materiaal wilt bewaren in de oorspronkelijk vorm, dan heb je 5 DVD's nodig om het op te branden. Het is mij niet bekend of je (via USB-2) de shots ook direct kunt monteren in de PC. Terugspelen van de gemonteerde film naar de camcorder is natuurlijk zinloos.

Voordelen:
De gemaakte shots zijn zeer snel terug te vinden.
De camcorders zijn niet echt duur.

Nadelen:
Hoog gebruik van accu energie door de harddisk
Beeld kwaliteit is minder dan van DV
Beelden die bewaard moeten worden, zullen altijd naar een ander medium overgespeeld moeten worden.

Kommer en Kwel?

Is het dan allemaal ‘kommer en kwel’? Nee hoor! Wanneer geheugenkaarten met zeer groot opslaggeheugen heel goedkoop worden, en als de videobeelden dan minimaal op MPEG-2 op die kaarten gezet kan worden, dan wordt het interessant. Maar zolang zo’n geheugenkaart van (pak weg) 8 Gb duurder blijft dan € 10,- dan kun je beter op band blijven werken. Dan krijg je 13 Gb voor minder dan € 5,- en de kwaliteit is ook nog beter. Camcorders met harddisk zijn best handig, maar je hebt veel opslag (DVD's) van beelden die je wilt bewaren. Pas als de camcorders ook in DV kwaliteit kunnen opnemen dan wordt het echt interessant.

November 2005