Verhalen

Verhalen - De Oude Doos - Maak zelf een accubelt

Het blijft kwakkelen met oudere types accu’s. En dan praat ik over Nikkel-Cadmium (NC) accu’s. Als je de camera even snel wilt gebruiken omdat er net een UFO boven je huis zweeft, zijn steevast net de accu’s allemaal uitgeput! Of je hebt ze niet helemaal volgens het boekje geladen en dan krijgen die dingen last van zogenaamde geheugenverschijnselen. Je kunt laden wat je wilt, maar ze doen het toch lekker niet langer dan een paar minuten en dan zijn ze (schijnbaar) weer leeg. NC accu’s moet je daarom altijd helemaal leeg gebruiken en daarna pas weer opladen. Als je ze langere tijd niet gebruikt, leg ze dan leeg weg. Ik beschrijf hieronder een toepassing voor een lampje, maar als u nog beschikt over een oudere camcorder met NC accu’s, dan kan dat natuurlijk ook. Wanneer u een moderne camcorder heeft met Li-ion accu’s dan moet u er niet aan beginnen.

Geheugen

NC accu’s lijken een soort geheugen te hebben. Wanneer je ze een aantal malen oplaadt terwijl ze nog niet leeg zijn, dan ontstaat er een grotere inwendige weerstand in de accu. De accu kan dan niet meer het benodigde aantal ampères leveren waardoor het apparaat, bijvoorbeeld de camcorder, niet meer functioneert. Het lijkt dan alsof er nog maar weinig ‘stroom’ in de accu zit. Dat is dus niet zo, het wil er alleen niet meer uit in de snelheid die nodig is. Je kunt zo’n accu wel weer werkend krijgen door de accu helemaal te ontladen. Daarvoor zijn in de handel ‘ontladers’ te koop. Als je de accu een aantal keer geheel oplaadt en vervolgens weer ontlaadt, dan is hij wel weer goed te krijgen. Zogenaamde Nikkel Metaal Hydride accu’s (NiMH) hebben daar aanmerkelijk minder last van. Moderne Li-ion accu’s hebben er helemaal geen last van.

Alternatief

Ik bezit een acculampje voor op mijn camera. Mooi lampje met goed licht. Er kan een 35 Watt of een 20 Watt lampje in. Maar de NC accu’s die erbij zitten zijn ondingen. Ik heb twee accu’s die allebei al de geest hebben gegeven. En nieuwe accu’s vond ik niet meer de moeite waard. Meer dan € 100,- per stuk. Maar er is natuurlijk een alternatief. Ik ben op zoek gegaan naar een 12 volt dryfit accu. Het is meestal een rechthoekig blok met twee soldeernippels. En ze zijn zwaar. 1,5 tot 2 Kg. Het zijn loodaccu’s die helemaal gesloten zijn en geen last hebben van geheugenverschijnselen. Toen ontstonden er twee (eigenlijk drie) problemen. Hoe bind ik die dikke accu elektrisch aan het lampje en hoe kan ik dat ding opladen? Voor alle twee de vragen heb ik een oplossing gevonden en misschien kunt u er uw voordeel mee doen.

Stekkertje

Aan die accu zit een plus- en minpool. Het staat er duidelijk bij. Daar kun je draden aan solderen. Dat kan een kort kabeltje zijn van ongeveer 25 cm. Daaraan komt een tweepolige stekker (vrouwtje, zie het rode cirkeltje) die maar op één manier aan een andere stekker gezet kan worden. Plus en min van de stroom mag niet verwisseld worden. Het andere stekkertje (mannetje) kun je vast solderen aan een kabeltje van ongeveer een meter lang. En dan komt het moeilijkste deel van het verhaal. Nu moet die kabel aangesloten worden aan het lampje. En het hangt er maar vanaf hoe dat lampje gebouwd is. Ik heb dat anders opgelost.

Plus en min

Van een van de accu’s die het toch niet meer deed, heb ik voorzichtig de behuizing doorgezaagd, zonder daarbij de batterijen die er in zitten te beschadigen. De batterijen die in de behuizing zitten heb ik los gesoldeerd, zodat ze eruit gehaald konden worden. In het voorste deel van de behuizing heb ik een gaatje geboord waar het kabeltje doorheen kon. Aan de binnenzijde van de behuizing heb ik een knoop gelegd als trekontlasting. Daarna is de kabel aan de contacten in de behuizing gesoldeerd. Let wel op, de plus moet aan de plus en de min aan de min, want vaak zijn die lampjes polariteit gevoelig. De twee helften van de behuizing heb ik met stevig isolatieband weer tegen elkaar geplakt. Toen had ik een accu die bij het lampje hoort met een kabeltje eraan. En de stroom voor het lampje komt uit die dikke accu.

Hoe lang werkt de accu

Je kunt aan de hand van het voltage en het aantal ampères die het lampje nodig heeft en de accu kan leveren, uitrekenen hoelang de lamp op één vulling kan branden. Stel, je hebt een 12 Volts lampje van 20 Watt. Dat lampje trekt dan (W:V) 20:12=1,7 Ampère. In mijn geval kan de accu 5,7 Ampère/uur leveren. Deel je 5,7 op 1,7, dan zou de lamp op een volle accu 3 uur en 20 minuten kunnen branden. Dat is de theorie, want een accu levert geen 100% rendement. Ik weet ook niet hoeveel rendement mijn accu heeft, maar een dikke 2 uur kan de lamp er wel op branden.

Elegant

Er was nog een derde probleempje wat om de hoek kwam kijken. Hoe neem je die zware accu mee op een elegante manier. Dat was zo opgelost, want dat kan op de zelfde manier als onze professionele broeders doen. Je neemt een stevige riem (belt) en maakt daar die accu aan vast. Nog eenvoudiger? Koop een stevig heuptasje en stop daar die accu in. Als goede Nederlander vraag je dan natuurlijk ook: Wat kost dat? Nou dat valt allemaal geweldig mee, want voor de prijs van een goede lamp-accu kunt je deze handel zelf maken. En dan heb je een krachtbron bij de lamp die 5 tot 6 maal zo lang meegaat en geen problemen kent met ‘geheugen’. Je mag hem dus laden wanneer u maar wilt. Ook als de accu nog half vol is.

Wat ik betaald heb?

· Dryfit loodaccu, 12 Volt 5,7Ah, ca. € 27,-
· Automatische stekkerlader voor loodaccu 600 mA: ca. € 23,-
· Drie stekkers (geschikt voor 50 Watt) ca. € 7,-
· Heuptasje ca. € 5,-
· Kabel ca. € 1,-

Waar is die handel te koop? De accu (ik heb een Sonnenschein A200) en de lader zijn te koop bij winkels waar ze onderdelen voor modelbouw (treinen, bootjes) verkopen. Maar ook bij elektronicawinkels of bij gespecialiseerde accu winkels. Succes!

Herzien: maart 2006
Eerder verschenen in Video Hobby Magazine nr.49.