Verhalen

Speelfilm - Tip 04 - Het scenario voor een speelfilm

Grote lijnen

Er is een basisidee. Je hebt het opgeschreven als een kort maar krachtig verhaaltje. Details staan er niet in. Alleen de grote lijnen van het verhaal. Dat is het synopsis. Nu moet het uitgewerkt worden in een scenario. En dan ontstaat er een klein probleem. Ik heb in de loop der tijd een flink aantal scenario's onder ogen gehad. Er waren geen twee scenario's gelijk. Iedere regisseur of scenarioschrijver doet dat op een andere manier. Je krijgt de indruk dat iedereen die een scenario moet schrijven, eerst gaat verzinnen hoe hij dat op een 'goede' manier kan doen.

Relatie

Ik heb scenario's van professionals gezien, die alleen maar bestonden uit een beschrijving van de (onderdelen van) scènes, gemoedstoestanden van spelers, de relatie tussen spelers en de teksten die ze moeten zeggen. (zie onderaan) Ik heb ook scenario's gezien die geschreven waren in kolommen. Een kolom met de omschrijving van de scène en een tweede kolom met de teksten die gesproken moesten worden door de spelers. Soms staan daar dan ook nog extra kolommen bij voor allerlei informatie.

Continuïteit

Wat in elk geval belangrijk is, dat is dat het scenario door iedereen te lezen is en begrijpelijk is. Het moet tot in de kleinste details uitgewerkt zijn voor zover die belangrijk zijn. Als je besluit om de spelers vaststaande teksten te laten zeggen, dan staan die er ook in. In een later artikel kom ik daar op terug. Deel het scenario, in blokken (of scènes) in. Elke scène speelt zich af op één plaats. Als er continuïteit in tijd aanwezig is tussen twee opeenvolgende scènes zorg dan dat de handeling goed omschreven is. Het is slordig als een speler van ruimte één naar ruimte twee loopt en deur één naar binnen draait en de deur in scène twee ook naar binnen draait.

Thriller

Het 'soort' speelfilm wat je gaat maken is voor een deel ook bepalend voor de manier waarop je het scenario schrijft. Belangrijk is, dat er in het verhaal een goede 'spanningsboog' aanwezig is. Een film begint over het algemeen heel rustig. Bij de ontwikkeling van het verhaal wordt er steeds meer spanning opgebouwd. Tegen het eind van de film is die spanning het hoogst om naar het eind toe snel af te zwakken. Maar binnen elke nieuwe scène moet ook die spanningsboog steeds weer opgebouwd worden. Je krijgt dus in het verloop van het hele verhaal een soort golfbeweging. Nou kun je je voorstellen, dat in een 'thriller' veel meer spanning moet zitten dan in een komische film. Maar het principe blijft wel gelijk.

Plaatjesboek

Als de handeling in een film te ingewikkeld is om goed te beschrijven, dan is het ook mogelijk om een 'storyboard' te maken. Naast de omschrijving van een scène maak je dan een of enkele tekeningen waarop duidelijk is hoe de scène in beeld gebracht moet worden. Jeroen Kabbé, de regisseur van 'The Discovery of Heaven' had alle scènes van de film eerst getekend. Je kon zo, alsof je in een plaatjesboek keek, de hele film al 'zien'.

Voorbeeld

Hieronder staat een scène uit "The Silence of the Lambs' (engels) Steeds staat in hoofdletters geschreven waar de scène zich afspeelt. Daaronder in schuine letters een omschrijving van de ruimte, de personen die mee spelen en hun eventuele gemoedstoestand. Daaronder de naam van een 'karakter' en de tekst die hij of zij spreekt.


[Jody Foster]



EXT. FBI ACADEMY GROUNDS, QUANTICO, VIRGINIA - DAY

Crawford is watching a group of trainees on the firing range, as Clarice joins him.
He looks tired, haunted.
Between master and student, we sense a subtle, muted tug of sexuality.

CAMPBELL
Starling, Clarice M., good morning.

CLARICE
Good morning, Mr. Crawford.

CAMPBELL
Your instructors tell me you're doing well. Top quarter of the class.

CLARICE
I hope so. They haven't posted anything.

CAMPBELL
A job's come up and I thought about you.
Not really a job, more of - an interesting errand.
Walk me to my car, Starling.

They begin to cross the academy grounds.
A group of trainees jogs by, in matching sweats, following a p.e. coach.

Scenario

Als je het scenario van je favoriete film wilt lezen, dan kun je dat (als die erbij zit) downloaden van: http://www.simplyscripts.com/k.html


In de volgende aflevering gaan we kijken naar de continuïteit in een speelfilm.